در حالی که رهبران اروپایی در ویلاهای ساحلی و اقامتگاههای روستایی خود به سر میبرند، جنوب و غرب اروپا درگیر ویرانگرترین فصل آتشسوزی تاریخ خود شده است. بحرانی که روزها و هفتههاست ادامه دارد و نه تنها فروکش نکرده، بلکه هر روز ابعاد تازهتری پیدا میکند. براساس دادههای سیستم اطلاعات آتشسوزی جنگلهای اروپا، از ابتدای سال جاری تاکنون ۵۷۶هزار هکتار از اراضی اروپا طعمه حریق شده است. اگر بخواهیم وسعت ۵۷۶هزار هکتاری جنگلهای سوخته در اروپا را با شهرهای معروف این قاره مقایسه کنیم، به عددی حیرتانگیز میرسیم. این منطقه خاکشده، از مجموع مساحت تمام پایتختهای بزرگ اروپا یعنی لندن، پاریس، برلین، رم و مادرید، بسیار وسیعتر است و حتی از دو برابر کشور لوکزامبورگ نیز فراتر میرود. این آتشسوزیها گسترهای به وسعت استان برن در سوئیس را نابود کردهاند؛ رقمی که در مقیاس شهری به معنای آن است که این فاجعه، به بزرگی پنج برابر شهر لندن، بیش از ۶ برابر برلین، ۹برابر مادرید و نزدیک به ۵۰ برابر پاریس است. به عبارت دیگر، اگر تمام این شهرهای بزرگ را کنار هم بگذاریم، باز هم وسعتشان به پایِ این زمینهای سوخته نمیرسد؛ رقمی که این تابستانِ سوزان را برای همگان در تاریخ اروپا به یادگار خواهد گذاشت.
سال گذشته که بدترین فصل آتشسوزی ثبتشده در تاریخ اروپا بود، بیش از یکمیلیون هکتار سوخت، اما با توجه به اینکه فصل آتشسوزی معمولاً تا سپتامبر ادامه دارد، این رکورد تاریک ممکن است در سال ۲۰۲۶ شکسته شود.
اسپانیا در خط مقدم آتش
اسپانیا به تنهایی امسال بیش از ۱۸۶هزار هکتار آتشسوزی را تجربه کرده که ۵٫۶برابر مدت مشابه سال گذشته است و ایتالیا تا ۲۸ جولای بیش از هزارو۷۰ آتشسوزی بزرگ را ثبت کرده که درمجموع حدود ۷۴هزار هکتار را سوزانده است. پرتغال نیز ۵هزارو۷۲۹ مورد آتشسوزی با بیش از ۵۳ هزار هکتار داشته است. اما مسئله فقط گستردگی بیسابقه نیست؛ آنچه این فاجعه را بهطرز وحشتناکی پیچیدهتر میکند، ادامهدار بودن آن برای روزها و حتی هفتههاست. آتشسوزی اسپانیا در منطقه اندلس که از ششم آگوست شروع شده، ۱۰ روز است که ادامه دارد و تاکنون نزدیک به ۳۸هزار هکتار را سوزانده است. در آراگون نیز آتش از یک هفته پیش شعلهور شده و یک صومعه هزارساله را تهدید کرده است. در فرانسه، آتشسوزی منطقه لاند که از سیزدهم آگوست آغاز شده بود، در پانزدهم آگوست دوباره شعلهور شده و همچنان مهار نشده و بیش از ۶۵۰ نفر تخلیه شدهاند.
بزرگترین آتشسوزی تاریخ بلژیک
اما وخیمترین وضعیت شاید در بلژیک باشد. آتشسوزی در منطقه حفاظتشده اوته فنی از چهاردهم آگوست آغاز شده و تا امروز همچنان مهار نشده است. این آتشسوزی در تنها دو روز از ۸۰ هکتار به ۳هزار هکتار رسید که بزرگترین آتشسوزی تاریخ بلژیک محسوب میشود و رکورد قبلی مربوط به سال ۲۰۱۱ با هزارو۴۰۰ هکتار را بیش از دو برابر کرده است. شعلهها تا ۱.۵ کیلومتری مرز آلمان رسیده و شهروندان آلمانی در شهر مونشاو تخلیه شدهاند. در همین شرایط است که فیلیپ، پادشاه بلژیک تعطیلات تابستانی خود را قطع کرد و به منطقه آتشسوزی رفت و آن را «گنجینه ملی» خواند. اما در سوی دیگر، مکرون همچنان با عکسهای جتاسکیاش در ریویرا، در کنار «تابستان آخرالزمانی» فرانسه، هدف انتقادهای شدید قرار گرفته است. فوندرلاین در تعطیلات روستایی خود، ویدئو جوجههایش را منتشر کرد، در حالی که آتشسوزیها چندین کشور را دربرگرفته بود و سانچز نیز پس از یک حضور کوتاه در بحران سئوتا، تعطیلات خود را از سر گرفت. حالا با ادامهدار بودن آتشسوزیها برای روزها و هفتهها، این سؤال بیش از پیش جدی میشود که آیا وقتی کشور میسوزد، رهبران حق تعطیلات دارند؟
آتش پشت دروازههای آتن
یونان هم این روزها حال و روز خوشی ندارد و آتشسوزیهای مهیبی را تجربه میکند که به پایتخت این کشور هم رسیده است. در روز ۱۶ آگوست، دو آتشسوزی تقریباً همزمان در جزیره «سالامیس» در فاصله تنها ۲۰ کیلومتری غرب آتن رخ داد. وزش باد شدید با سرعت ۶۱ کیلومتر بر ساعت، آتش را بهسرعت به مناطق مسکونی کشاند و فاجعهای انسانی به بار آورد. در این حادثه، جسد یک زوج سالخورده در نزدیکی خانهشان پیدا شد و دستکم ۹ تن دیگر نیز دچار سوختگی یا مصدومیت شدند. شدت حریق بهحدی بود که بیش از ۵۷۰ نفر از ساکنان و گردشگران ناچار شدند با قایقهای گارد ساحلی از منطقه خارج شوند. برای مهار این آتشسوزی، بیش از ۲۰۰ آتشنشان به همراه چهار هواپیمای آتشنشانی و ۶ بالگرد به کار گرفته شدند. پیش از این فاجعه نیز در ۱۴ آگوست، آتشسوزی دیگری در شمال یونان و در منطقه تفریحی «هالکیدیکی» رخ داده بود که سبب شد حدود ۵۰۰ گردشگر برای فرار از شعلههای آتش، با لباس شنا سوار بر قایقهای کوچک از ساحل خارج شوند و دو آتشنشان نیز مصدوم شدند. بهطور کلی، شرایط در یونان بهشدت بحرانی است، بهگونهای که یک ساکن محلی این روزها را «مثل روزهای عذاب» توصیف کرده و آمارها نشان میدهد از ابتدای ماه آگوست، بیش از ۵۰۰ آتشسوزی در این کشور رخ داده است. با توجه به پیشبینی تداوم هوای گرم و خشک در روزهای آینده، گارد ساحلی یونان در حالت آمادهباش کامل قرار دارد تا برای هر گونه حادثه احتمالی دیگر، آمادگی داشته باشد.
عوامل متعددی سبب شده این آتشسوزیها هفتهها ادامه پیدا کنند و مهار آنها به معضلی حلنشدنی تبدیل شود. اروپا پنجمین موج گرمای خود را در تابستان ۲۰۲۶ تجربه میکند و حدود ۱۵۰میلیون نفر در ۱۴ آگوست دمای بالای ۳۵ درجه را تحمل کردند، بهطوری که دمای بلژیک به ۳۷ درجه رسید. زمینها کاملاً خشک و گیاهان مثل کاه آماده اشتعال شدهاند و خشکسالی تاریخی، آتش را به جان جنگلها انداخته است. در بلژیک، آتش در مناطق پیتلند یعنی زمینهای زغالی نرم رخ داده که وزنههای سنگین نمیتوانند وارد شوند و مهار آتش تقریباً فقط با بالگرد ممکن است. نیرو و جهت باد بسیار نامنظم است و هر لحظه ممکن است آتش را به سمتی جدید ببرد. از سوی دیگر، ۹۰ درصد آتشسوزیها انسانی و عمدتاً ناشی از آتشهای روشنشده و خاموشنشده یا ته سیگار هستند. حتی با کمکهای بینالمللی از هلند، سوئد، آلمان، نروژ، جمهوری چک و لوکزامبورگ که بالگرد و نیرو فرستادهاند، آتش همچنان مهار نشده است. با وجود کاهش دما در برخی مناطق، سطح خطر آتشسوزی در بخشهای وسیعی از اروپای غربی، جنوبی و مرکزی همچنان بالا ارزیابی میشود و اتحادیه اروپا پیشبینی کرده از ۱۳ تا ۱۹ آگوست، خطر آتشسوزی در بسیاری از مناطق به سطح بسیار خطرناک برسد.رهبران اروپایی در حال تعطیلات هستند، در حالی که اروپا در حال سوختن است، نه برای چند روز، بلکه برای هفتهها. بیش از نیممیلیون هکتار خاکستر شده، دهها نفر جان باختهاند، صدها هزار نفر آواره شدهاند و هنوز پایان این فاجعه دیده نمیشود.
خبرنگار: نیکپندار
نظر شما